انسان و رفتار جنسی(۱۳)

گستره رفتارهای جنسی  (بخش اول)

افراد مختلف به شیوه های گوناگون رفتار جنسی خود را ابراز می دارند، تجلی رفتار جنسی از فردی به فردی دیگر بسیار متفاوت بوده و در گستره زندگی و نوع روابط بین فردی، متاثر از عوامل گوناگونی است که رفتار جنسی فرد را شکل داده اند. هویت جنسی، گرایشات و تمایلات جنسی، احساسات و هیجانات، آموزه هایمان، ارزش ها و باورهای فرهنگی و اجتماعی مان در بستر روابط بین فردی مان، تنوع گسترده ای از رفتارهای جنسی را ایجاد کرده است. معانی پشت پرده این رفتارها نیز در همان بافت ارتباطی و در گستره زندگی مان متفاوت خواهد بود. برای مثال بوسیدن یک رفتار جنسی تلقی می گردد؛ اما در روابط بین فردی گوناگون معانی متفاوتی دارد؛ بوسیدن همسر ممکن است به منظور آغاز معاشقه صورت گیرد، بوسیدن یک دوست ممکن است به معنای صمیمت و محبت باشد. در این مبحث می کوشیم گستره ای از رفتارهای جنسی متفاوت را در بافت ارتباطی مورد بررسی قراردهیم و رفتارهای جنسی متنوع را توصیف کنیم.

همانطور که در مباحث قبلی مطرح شد، انسان در دوره های مختلف زندگی از کودکی تا بزرگسالی و کهولت، رفتارهای جنسی متنوع و گسترده ای دارد که متناسب با مراحل رشد جنسی و در بستر روابط بین فردی متنوع و گسترده هستند. اما در هر دوره رفتارهای جنسی مان متفاوت هستند، اما شاید کامل ترین رفتارهای جنسی را در روابط جنسی یک زوج بیابیم، گستره متنوعی از رفتارهای جنسی که ممکن است در دوره های مختلف زندگی نیز شکلی از این رفتارها را تجربه کرده باشیم، می توان در زندگی جنسی یک زوج دید، از لمس کردن، نوازش و بوسیدن تا آمیزش جنسی. بنابراین در کنار یک زوج، ما افراد مجردی داریم که دارای شریک جنسی/عاطفی و یا همسر نیستند، با این حال پاره ای از رفتارهای جنسی در آن ها نیز ممکن است وجود داشته باشد، رفتارهایی که الزاما نیازی به یک شریک جنسی ندارد؛ نظیر ، رویاپردازی جنسی و… .  این افراد ممکن است به دلایل مختلف آمیزش جنسی نداشته باشند. برخی از این افراد ممکن است به دلایلی نظیر ارزش های اخلاقی و مذهبی تا زمان عروسی ، تمایلی به تجربه روابط جنسی نداشته باشند، برخی ممکن است معتقد باشند تا زمانیکه شرایط لازم برای داشتن یک رابطه جنسی و عاطفی فراهم نباشد، درگیر در این روابط نشوند، برخی نیز ممکن است به دلیل ترس و نگرانی از تکرار تجارب جنسی ناموفق گذشته، به تجرد روی بیاورند و تا زمانیکه با اطمینان به یک رابطه عاطفی شکل نداده اند، خودرا درگیر روابط جنسی نکنند. ترس از بیماری های مقاربتی یا ترس از بارداری ممکن است دلایل دیگری باشند که برخی افراد به اینگونه تجارب روی نمی آورند. هرچند چنین دلایلی باعث می شود که برخی افراد رفتارهای جنسی کاملی نداشته باشند، اما تقریبا همه ما در طول زندگی رفتارهای جنسی متنوعی از خود نشان می دهیم که ورای تجرد یا تاهل ما شکل می گیرند.

خیال پردازی و رویا های جنسی

برخی از اشکال تجارب جنسی، در ذهن افراد شکل می گیرند که ممکن است با یا بدون رفتار جنسی باشند. خیال پردازی و رویاهای جنسی، تجارب ذهنی ما هستند که حاصل تصویرسازی ما از تجارب مختلف زندگی یا آن چیزهایی است که از مشاهده محتوی اینترنتی، کتاب ها، عکس ها، نقاشی ها و فیلم ها کسب می کنیم.

ابتدا به رویاهای جنسی می پردازیم: رویاهای جنسی که گاها با ارگاسم نیز همراه هستند، عمدتا در طول خواب و بدون آگاهی مستقیم فرد اتفاق می افتند. گزارش ها حاکی از ان است که ۹۳ درصد مردان و ۸۶ درصد زنان، رویاهای جنسی را تجربه کرده اند. فرد ممکن است حین تجربه چنین رویایی از خواب برخیزد و برخی علائم آن را مشاهده کند؛ نعوظ، لزج شدن واژن، انقاباضات ماهیچه ای و انزال. حتی ارگاسم می تواند در حین خواب اتفاق بیفتد که اصطلاحا به این نوع ارگاسم، ارگاسم شبانه گفته می شود. وقتی ارگاسم اتفاق می افتد، آقایان معمولا متوجه انزال می شوند، از این رو اصطلاح رویای تر نیز برای این نوع ارگاسم به کار برده می شود. زنان نیز می توانند ارگاسم را حین خواب تجربه کنند، اما تشخیص ارگاسم زنان در خواب به مراتب دشوارتر است زیرا شواهد عینی خاصی برای آن وجود ندارد.

خیالپردازی های جنسی معمولا در طول خیالپردازی های روزانه، فکریک رابطه زناشویی و آمیزش جنسی اتفاق می افتند. در طول روز و در زمان بیداری ما چنین خیال پردازی هایی را ممکن است تجربه کنیم. مروری بر مطالعات مختلف نشان میدهد حدود ۹۵ درصد زنان و مردان خیال پردازی های جنسی را تجربه کرده اند. مطالعات نشان داده اند که خیالپردازی های جنسی در افراد مختلف و با گرایشات جنسی متفاوت، تقریبا ماهیتی مشابه دارند و حتی افرادی که باورهای مذهبی قوی نیز دارند، دامنه ای از خیال پردازی های جنسی را تجربه کرده اند، هرچند شواهد در این ارتباط به مراتب کمتر است، امابرخی مطالعات نشان داده است افرادی که کمتر مذهبی هستند خیالپردازی های جنسی بیشتری نسبت به افراد مذهبی تر گزارش داده اند. بعلاوه افرادی که غیرمذهبی تر هستند نسبت به افرادی که حتی سطح کمی از اعتقادات  اخلاقی و مذهبی را دارند، خیال پردازی های جنسی بیشتری گزارش داده اند.

خیال پردازی های جنسی کارکردهای متنوعی دارند؛ آن ها می توانند منبعی از لذت و برانگیختگی باشند. افکار و خیال پردازی های جنسی، نوعا می توانند باعث افزایش برانگیختگی جنسی در طول فعالیت و آمیزش جنسی یا سایر رفتارهای جنسی گردند. خیالپردازی های جنسی می توانند به عنوان راهی یا شیوه ای برای تمرین ذهنی و پیش بینی تجارب جنسی جدید، در نظر گرفته شوند. تصویر سازی ذهنی یک موقعیت جنسی و تمرین ذهنی آن (برای مثال بوسیدن، در آغوش گرفتن و یا یک حالت آمیزشی خاص) می تواند به فرد کمک کند که آن رفتار جنسی را به طور عملی بهتر و با کیفیت بیشتری تجربه کند. از این منظر خیال پردازی های جنسی حتی می توانند کاربردی درمانی و اموزشی برای زوجین یا افرادی که بدکارکردی جنسی دارند، داشته باشند، تصویرسازی ذهنی به عنوان یک تکنیک درمانی و آموزشی برای درمان برخی مشکلات جنسی مورد استفاده قرارمی گیرد.

خیال پردازی های جنسی در هر دو جنسی دارای شباهت ها وتفاوت هایی می باشند؛ به نظر می رسد فراوانی خیال پردازی های جنسی در هر دو جنسی در طول آمیزش جنسی با همسر شان، تقریبا برابر باشد؛ با این حال شواهدی وجود دارد که نشان میدهد آقایان خیال پردازی های جنسی بیشتری دارند، نکته مهم بعدی این است که هم زنان و هم مردان دامنه گسترده ای از خیال پردازی های جنسی را گزارش داده اند، یکی از مهمترن مطالعاتی که در این زمینه انجام شده است تفاوت های مهمی در زمینه خیال پردازی های جنسی زنان و مردان نشان داده است:

  • خیال پردازی های جنسی در مردان ماهیتی فعالانه تر دارند وعمدتا بر بدن زن و آن دسته از کاری ها و فعالیت های که دوست دارند با یک زن انجام دهند، تمرکز دارند. در حالیکه رویاپردازی های زنان منفعلانه تر بوده و عمدتا برای آنچه که مردان دوست دارند با آن ها وبدن آن ها انجام دهند، تمرکز دارند.
  • خیال پردازی های جنسی مردان تمرکز بیشتری بر رفتارهای جنسی، بدن های برهنه و خوشنودی فیزیکی دارند، در حالیکه خیال پردازی های جنسی در زنان عمدتا ماهیتی رمانتیک و عاطفی دارد. اخیرا برخی مطالعات  نشان داده اند که زنان در واکنش به داستان هایی که ماهیتی شهوانی و جنسی دارد، هم برانگیختگی جنسی را گزارش داده اند و هم برانگیختگی عاطفی و رمانتیک را، در حالیکه واکنش مردان به چنین داستان هایی، عمدتا افزایش برانگیختگی فیزیکی و جنسی بوده است.
  • مردان نسبت به زنان تمایل بیشتری دارند که خیال پردازی های جنسی شان، درباره روابط جنسی با بیش از یک شریک جنسی باشد.
  • با احتمال بیشتر، خیال پردازی های جنسی در مردان ماهیتی تسلط گونه دارد یعنی مردان در خیال پردازی جنسی خود، در نقش فردی که بر دیگری تسلط جنسی و عاطفی دارد ظاهر می شوند، در حالیکه زنان در نقش افرادی مطیع ظاهر می شوند.

هرچند در مورد کاربرد خیال پردازی های جنسی، چالش هایی وجود دارد، اما به طور کلی رویاها و خیال پردازی های جنسی ماهیتی سالم و مفید در رفتار جنسی ما دارند. بسیاری از متخصصین حوزه سلامت جنسی از خیال پردازی های جنسی به عنوان یک تکنیک که بتوانند به مراجع خود کمک کنند تا بتواند بر مشکلات جنسی فائق آیند، استفاده می کنند. مطالعات نشان داده اند افرادی که به خاطر خیال پردازی های جنسی خود حین فعالیت جنسی، کمتر احساس گناه می کنند، رضایتمندی جنسی بیشتری گزارش داده اند و عملکرد جنسی شان به مراتب نسبت به افرادی که به دلیل خیال پردازی جنسی، احساس گناه می کنند، بهتر بوده است. خیال پردازی های جنسی به برخی مردان و زنان کمک میکند که در حین فعالیت جنسی، برانگیختگی جنسی داشته و ارگاسم را تجربه کنند. مطالعات متعددی نشان داده اند که فقدان خیال پردازی های جنسی و تمرکز بر افکاری غیرجنسی و غیرشهوانی باعث کاهش میل و برانگیختگی جنسی دارد.

برخی افراد ترجیح می دهند که شکل خاصی از خیال پردازی های جنسی را در بافت روابط جنسی واقعی و با همسر انجام دهند؛ چنین رویکردی می تواند برخی انتقادات اخلاقی به این مساله را مرتفع کند و حتی برای زوجین نیز لذت بخش باشد، اما مهمترین انتقاد به این شیوه این است که همسر ممکن است با این مساله به راحتی کنار نیاد و چنین چیزی با سیستم ارزشی و اعتقادی وی در تضاد باشد و یا حتی پیامدهای منفی به همراه داشته باشد. از طرف دیگر داشتن خیال پردازی جنسی به صورت انفرادی و در ارتباط با فردی غیر از همسر ممکن است برای افرادی که باورهای اعتقادی واخلاقی خاصی دارند، نوعی احساس گناه ایجاد کند و تصوری از خیانت در آنان ایجاد نماید، با این حال چنین رویکردی فواید خاصی بویژه در افزایش میل و برانگیختگی جنسی برای برخی افرادی که چنین مشکلاتی را تجربه می کنند دارد. چنین چالش هایی در ارتباط با خیال پردازی های جنسی باعث شده است که بسیاری از درمانگران بر این نکته تمرکز داشته باشند که فرد را به سمت نوعی تصویرسازی ذهنی و خیال پردازی جنسی هدایت کنند که متمرکز بر روابط جنسی موفق و لذت بخش گذشته با همسرش است. به عبارت دیگر فردی که دارای بدکارکردی جنسی است، شروع به تجسم سازی موقعیت ها و روابط جنسی لذت بخش گذشته داشته باشد که با همسر فعلی خود داشته است. هرچند در کارایی این رویکرد نیز مناقشه هایی وجود دارد.

متاسفانه فعالیت های اینترنتی و مجازی که به واسطه پیشرفت تکنولوژی با آن مواجه هستیم، باعث ایجاد نوعی واسطه بین خیال پردازی جنسی خصوصی و رفتار جنسی واقعی شده است؛ به اشتراک گذاشتن خیال پردازی های جنسی از طریق وب، انجام گروهی بازی هایی با محتوی جنسی وزناشویی به اشتراک گذاشتن رویاهای جنسی از طریق وب کم و اتاق های چت، باعث شده است افراد خیال پردازیهای جنسی خود را نه در ارتباط با همسر خود بلکه با افرادی غریبه و ناشناس تجربه کنند؛ هرچند صحبت در مورد خیال پردازی های جنسی با افراد غریبه می تواند به برخی افراد کمک کند تا تجارب جنسی و خیالپردازی های جنسی خود را ابراز کنند، اما در عمل ممکن است چنین روابط مجازی جایگزین رابطه با همسر  گردد و برخی افراد حتی به جای سکس واقعی با همسربه سکس مجازی روی بیاورندوحتی ازازدواج بپرهیزند.

افرادی که تجربه سوءاستفاده جنسی بویژه در دوران کودکی را داشته اند، ممکن است به دلیل خیال پردازی های جنسی ناخواسته و ناگهانی، دچار آشفتگی و اضطراب گردند. شکل دادن به خیال پردازی های جنسی بر مبنای پذیرش خود و در بافت یک رابطه عاطفی می تواند به عنوان بخشی از فرایند کمک به این قبیل افراد در نظرگرفته شود.

برخی از مطالعات پژوهشی از مفید بودن خیال پردازی های جنسی حمایت کرده اند و البته اذعان داشته اند در برخی موقعیت ها می تواند مشکل زا باشد. برای مثال برخی مردان ارگاسم را در حین آمیزش با همسرشان به سختی تجربه می کنند، زیرا همچنان ذهن شان درگیر موقعیتی است که در خیال پردازی جنسی شان وجود دارد و باز به دلیل همین خیال پردازی ها ممکن است به سختی به برانگیختگی جنسی برسند ودر نیتجه رفتارهای جنسی شان همسو و هماهنگ با همسر شان نیست. از طرف دیگر خیال پردازی جنسی در حین امیزش جنسی با همسر باعث فرسودگی روابط صمیمانه و عاطفی می گردد. مطالعه ای نشان داده است که چنین خیال پردازی های که فرد دیگری غیر از همسر را شامل می گردد می تواند به نوعی خیانت و شکستن تعهد عاطفی از سوی همسر تلقی گردد.

همانند بسیاری از ابعاد دیگر رفتارهای جنسی، مفید بودن یا نبودن خیال پردازی های جنسی، باید در بافت فرهنگی و اجتماعی یک جامعه و مهمتر از آن در بافت روابط بین فردی وعاطفی بررسی شود و مبنای کار هدفی باشد که از انجام این رفتار جنسی صورت می گیرد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *